ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ
ಲಿಂಗಾಯತ ಚಳವಳಿಯ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ, ಗುರು ಅಲ್ಲಮ ಪ್ರಭುದೇವರು ಅತೀ ಗಂಭೀರ ಮತ್ತು ಮೌನಮಯ ಅಲೆ. ಅವರು ಮಾತುಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬೋಧಿಸಿದವರು ಅಲ್ಲ; ತಮ್ಮ ವಚನಗಳ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸಿನ ಮರ್ಮವನ್ನೇ ಮುಟ್ಟಿದ ದಾರ್ಶನಿಕ ಯೋಗಿ. ಅವರ ಸಂದೇಶವು ಭಕ್ತಿ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಅನುಭವಗಳ ಸಮನ್ವಯವಾಗಿದ್ದು, ಇಂದಿನ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತುತ್ತದೆ.
ಚಾಮರಸರ ವಂದನೆಯಂತೆ, ಅಲ್ಲಮ ಪ್ರಭುದೇವರು “ನಾಮ-ರೂಪ-ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಇರುವ ವ್ಯೋಮಮೂರ್ತಿ.” ಅವರ ವಚನಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು — ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಯೋಗ.
“ನಿಚ್ಚಕ್ಕೆ ನಿಚ್ಚ ನೆನೆವ ಮನವ… ಚಿತ್ತದಲಿ ನಿಲಿಸಬಲ್ಲಡೆ ಬಚ್ಚ ಬರಿಯ ಬಯಲು ಗುಹೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವು”
ಅಲ್ಲಮರ ಮಾತು ಸ್ಪಷ್ಟ:
ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರಿಯದೆ ಮಾಡುವ ಯಾವ ಧರ್ಮಾಚರಣೆಗೂ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ. ಯಾತ್ರೆಗಳು, ತಪಸ್ಸುಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಾಗದಿದ್ದರೆ ಶೂನ್ಯ. ಇಷ್ಟಲಿಂಗವೇ ಆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಸಾಧನ, ಆದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಸಂಕೇತ; ಅದರ ಮೂಲಕ ಅರಿವಿನ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಬೇಕು.
ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ—
ಕುರುಹನ್ನು ದೇವರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ.
“ಅರಿವನೆ ಮರೆತು ಕುರುಹು ಪೂಜಿಸುವ ಕುರಿಗಳ ನೋಡಾ…”
ಇದು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಅಲ್ಲ; ಇದು ಮಾನವ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲಿನ ಗಂಭೀರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. ಸಂಕೇತವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಸತ್ಯವನ್ನು ಮರೆತಾಗ, ಭಕ್ತಿ ಅಂಧತೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಲಮ ಪ್ರಭುದೇವರು ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಧಾರಣೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಷ್ಟು ತೀವ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ:
“ಅಂಗದ ಮೇಲೆ ಲಿಂಗ ಸ್ವಾಯತವಾದಡೇನು? ಭಕ್ತನಾಗಬಲ್ಲನೆ?”
ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಂದಿಗೂ ಕಾಡುತ್ತದೆ—
ಲಿಂಗವನ್ನು ಧರಿಸುವುದು ಸಾಕೇ? ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಬದುಕುವುದು ಮುಖ್ಯವೇ?
ಅವರು ದೇವಾಲಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನೇ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ:
“ಕಲ್ಲ ಮನೆಯ ಮಾಡಿ, ಕಲ್ಲ ದೇವರ ಮಾಡಿ…”
ಇದು ದೇವಾಲಯ ವಿರೋಧವಲ್ಲ; ಜೀವಂತ ದೇವನನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸುವ ಮನೋಭಾವದ ವಿರುದ್ಧದ ಬಂಡಾಯ.
ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ವ್ಯಾಪಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಮರ ಈ ಮಾತುಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಸ್ತುತ. ಭಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಆಚರಣೆಗಳು, ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಜ್ಞಾನದ ವಲಯ. ಅಲ್ಲಮ ಪ್ರಭುದೇವರು ಮಾನವ ಜೀವನದ ಮಾನಸಿಕ ಶಿಸ್ತನ್ನೂ ಹೀಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ:
“ಸ್ತುತಿ ನಿಂದೆಗೆ ಕಿವುಡನಾಗಿರಬೇಕು…”
ಇದು ಆತ್ಮಶಕ್ತಿಯ ಸೂತ್ರ. ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಹಿಗ್ಗದವನು, ನಿಂದೆಯಿಂದ ಕುಗ್ಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಯೋಗಿಯ ಲಕ್ಷಣ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಮ ಪ್ರಭುದೇವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಮೃದುವಾದ ಹಾಗೂ ಮಹಾನ್ ಅಂಶ — ಗುರು ಬಸವಣ್ಣನವರ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಅನನ್ಯ ಭಕ್ತಿ.
ಅದ್ವೈತ, ಬ್ರಹ್ಮ, ಶೂನ್ಯ—ಎಲ್ಲದರ ಅನುಭವ ಪಡೆದ ಅವರು ಕೊನೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ:
“ಗುರು ಬಸವಣ್ಣನ ಸಾನಿಧ್ಯದಿಂದಾನು ಸದ್ಭಕ್ತನಾದೆನಯ್ಯ”
ಇದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಿಪಕ್ವತೆಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ. ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಭಕ್ತಿ ಕಡೆಗೆ ಆಗುವ ಈ ಪ್ರವಾಸವೇ ಅಲ್ಲಮರ ಮಹಿಮೆ. ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮವು ರೂಪಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡು, ಆಂತರಿಕ ಅನುಭವವನ್ನು ಮರೆತಿರುವಾಗ, ಅಲ್ಲಮ ಪ್ರಭುದೇವರ ಸಂದೇಶ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆ:
ಕುರುಹನ್ನು ಮೀರಿ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಿ
ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಅನುಭವವನ್ನು ಹುಡುಕಿ
ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ
ಅಲ್ಲಮ ಪ್ರಭುದೇವರು ನಮಗೆ ಹೇಳುವುದು ಒಂದೇ—
ಲಿಂಗವನ್ನು ಧರಿಸುವುದಲ್ಲ, ಲಿಂಗವಾಗುವುದೇ ಸಾಧನೆ.
ಅವರ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ, ಭಕ್ತಿ ಜ್ಞಾನವಾಗುತ್ತದೆ, ಜ್ಞಾನ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ, ಅನುಭವ ಮುಕ್ತಿ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಬಸವ ಮೀಡಿಯಾ Facebook ಪುಟ ಸೇರಲು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
https://www.facebook.com/basavamedia1/
