ಪ್ರಭುಲಿಂಗಲೀಲೆ: ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಚಿಂತನೆ 22
ಚಾಮರಸ ಕವಿಯ ಪ್ರಭುಲಿಂಗಲೀಲೆಯಲ್ಲಿ ಗೋರಕ್ಷ–ಅಲ್ಲಮರ ಮುಖಾಮುಖಿ ಕೇವಲ ಮಾತಿನ ವಾದದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಗೊಳ್ಳದೆ, ಸಿದ್ಧಿಯ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಕಾಯಸಿದ್ಧಿಯ ಮೇಲಿನ ಅಚಲವಾದ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಗೋರಕ್ಷನು ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸವಾಲಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. “ವಾದವೇತಕೆ? ಹಾಗಾದರೆ ಈ ಆಯುಧವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೋ; ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸತ್ವವಿದೆಯೋ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ನನ್ನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದು ನೋಡು. ಅದರಿಂದ ನನ್ನ ಒಂದು ಕೂದಲಾದರೂ ಹರಿದರೆ, ನಾನು ಸಿದ್ಧನಲ್ಲ” ಎಂಬ ಅವನ ಸವಾಲಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಾಧನೆಯ ಮೇಲಿನ ಅತೀವ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಾಹ್ಯಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಅಳೆಯುವ ಮನೋಭಾವವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಗೋರಕ್ಷನಿಗೆ ತನ್ನ ದೇಹವೇ ತನ್ನ ಸಾಧನೆಯ ಸಾಕ್ಷಿ. ದೇಹದ ಅಜೇಯತೆ ತನ್ನ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಯ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಅವನು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ದೇಹದ ದೃಢತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಅಹಂಕಾರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಗೋರಕ್ಷನ ಸವಾಲನ್ನು ಅಲ್ಲಮನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಮೊದಲು ಅವನ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಗೋರಕ್ಷನ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಾಧನೆಯ ಮೇಲಿನ ಹೆಮ್ಮೆ ಎಷ್ಟು ಗಾಢವಾಗಿ ಬೇರೂರಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಅಲ್ಲಮನು, ಈ ಅಹಂಕಾರದ ಕಣ್ಣು ತೆರೆಯಲು ಇದೇ ಮಾರ್ಗ ಸೂಕ್ತವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಸಮಸ್ತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ ಗೋರಕ್ಷನ ವಜ್ರದೇಹದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಸಿದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನಂಗದಲಿ ಖಣಿ
ಲೆದ್ದು ಧ್ವನಿ ಹುಟ್ಟುವುದೆ ಹೊಯಿದೊಡೆ
ಸಿದ್ಧಿಯೆಂಬುದು ತಿಳಿವೊಡೀ ತೆರನಲ್ಲ ನಂಬದಿರು
ಹೊದ್ದಿತಲ್ಲ ಪ್ರಳಯವೀ ಪರಿ
ಬದ್ಧದೇಹಿಗೆಯಕ್ಕಟಕ್ಕಟ
ಸಿದ್ಧತನ ಸಾಮಾನ್ಯವೇ ಗೋರಕ್ಷ
ಖಡ್ಗದ ಹೊಡೆತದ ರಭಸಕ್ಕೆ ಭೂಮಿಯೇ ನಡುಗುತ್ತದೆ, ಗಿರಿಯ ಶಿಲೆಗಳು ಉರುಳುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಗೋರಕ್ಷನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನ ದೇಹದಿಂದ ಖಣಲ್ ಖಣಲ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದ ಬರುತ್ತದೆ.. ಈ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಾಮರಸನು ಗೋರಕ್ಷನ ಕಾಯಸಿದ್ಧಿಯ ಅಪೂರ್ವತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ, ಅವನು ಗಳಿಸಿರುವ ಯೋಗಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎಷ್ಟು ಅಸಾಧಾರಣ ಎಂಬುದನ್ನೇ ಮೊದಲು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಈ ಅದ್ಭುತದ ತಕ್ಷಣವೇ ಕವಿ ಅದರ ಅಂತರಾರ್ಥವನ್ನು ಮರುನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಅಲ್ಲಮನು ನೀಡಿದ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಗೋರಕ್ಷನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಏನೂ ಆಗದಿದ್ದರೂ, ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಮಾತ್ರ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ನೀಡಿದ ಸವಾಲನ್ನು ಅಲ್ಲಮನು ಎದುರಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಆದರೆ ಆ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಫಲ ಗೋರಕ್ಷನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ, ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸತ್ಯದ ದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯೇ “ಸಿದ್ಧಿ” ಎಂಬ ಪದದ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಅರ್ಥಗಳು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಗೋರಕ್ಷನ ಸಿದ್ಧಿ ದೇಹದ ಅಜೇಯತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ; ಅಲ್ಲಮನ ಸಿದ್ಧಿ ದೇಹದ ಅಜೇಯತೆಯನ್ನೇ ಗುರಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮನಸ್ಸನ್ನು ದಾಟಿದೆ. ಗೋರಕ್ಷನಿಗೆ ದೇಹವು ತನ್ನ ಸಾಧನೆಯ ಪ್ರಮಾಣ; ಅಲ್ಲಮನಿಗೆ ದೇಹವು ಸಾಧನೆಯ ಒಂದು ಉಪಕರಣ ಮಾತ್ರ.
ಅಲ್ಲಮನು ಈ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ತನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಗೋರಕ್ಷನಿಗೆ ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಗುರುಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. “ಸಿದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನ ಅಂಗದಲ್ಲಿ ಅಣುವೂ ಅಲುಗದಿದ್ದರೂ ಅದರಿಂದಲೇ ಸಿದ್ಧಿ ಸಾಬೀತಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಸಿದ್ಧಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ಒಂದು ಹಂತವಲ್ಲ” ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅವನ ಮಾತು ಗೋರಕ್ಷನಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಘಾತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬಾಹ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿರುವ ದೇಹವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು “ನಾನು ಸಿದ್ಧ” ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಭ್ರಮೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಲ್ಲಮನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದವನು ತನ್ನನ್ನೇ ಜಯಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎನ್ನಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದೇಹವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ದೊರೆತರೂ, ದೇಹಾಭಿಮಾನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಆ ಸಾಧನೆ ಅಪೂರ್ಣವೇ.
ಗೋರಕ್ಷನ ವಜ್ರದೇಹದ ಮೇಲೆ ಬೀಸಿದ ಖಡ್ಗವು ದೇಹವನ್ನು ಭೇದಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಅಲ್ಲಮನ ಜ್ಞಾನಖಡ್ಗವು ಗೋರಕ್ಷನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಭೇದಿಸಿತು ಎಂಬುದು ಈ ಪ್ರಸಂಗದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ರೂಪಕ. ಹೊರಗಿನ ಖಡ್ಗವು ಗೋರಕ್ಷನ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಅಲ್ಲಮನ ಮಾತಿನ ಖಡ್ಗವು ಅವನ ಅಂತರಂಗದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯ ಖಡ್ಗದ ಮುಂದೆ ದೇಹ ಅಚಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಎರಡನೆಯ ಖಡ್ಗದ ಮುಂದೆ ಅಹಂಕಾರ ಅಚಲವಾಗಿ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಚಾಮರಸನು ದೈಹಿಕ ಅಜೇಯತೆಯನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಜೇಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸದೆ, ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಗೋರಕ್ಷನು ತನ್ನ ಕಾಯಸಿದ್ಧಿಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಮನ ಮುಂದೆ ತೋರಿಸಿ, ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಮನ ಪ್ರಹಾರದ ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯುವುದು, ತನ್ನ ದೇಹವು ನಿಜಕ್ಕೂ ವಜ್ರದಂತೆ ದೃಢವಾಗಿದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಜ್ಞಾನ ಇನ್ನೂ ಅದೇ ಮಟ್ಟಿಗೆ ದೃಢವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು. ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಹೊಡೆತವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಅವನಲ್ಲಿತ್ತು; ಆದರೆ ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಜ್ಞಾನಪ್ರಹಾರವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಿತಿ ಅವನಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಗೋರಕ್ಷನ ಆಂತರಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಆರಂಭ. ದೇಹದ ಅಜೇಯತೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಹೆಮ್ಮೆಪಟ್ಟಿದ್ದ ಅವನು, ಈಗ ತನ್ನ ಅಜ್ಞಾನವೇ ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ದೌರ್ಬಲ್ಯವೆಂದು ಅರಿಯುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಚಾಮರಸನು ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಗಳ ಕುರಿತು ಅತ್ಯಂತ ಸಮತೋಲನದ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯೋಗದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಶಕ್ತಿಗಳು ಅಸತ್ಯವಲ್ಲ; ಅವು ಸಾಧನೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೇ. ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ತಪ್ಪು. ಸಿದ್ಧಿಗಳು ಸಾಧಕನ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ಅನುಭವಗಳು; ಅವು ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಪರ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲ. ಒಂದು ಸಾಧಕನಿಗೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಶಕ್ತಿ ದೊರೆತಾಗ ಅವನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿನಯಶೀಲನಾಗಬೇಕು; ಆದರೆ ಆ ಶಕ್ತಿಯೇ ಅವನ “ನಾನು” ಎಂಬ ಭಾವವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಸಾಧನೆಯ ಫಲವೇ ಹೊಸ ಬಂಧನವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ಗೋರಕ್ಷನ ಪ್ರಸಂಗದ ಮೂಲಕ ಈ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಚಾಮರಸನು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಗೋರಕ್ಷನು ಅಲ್ಲಮನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಯೋಗಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಪಂಥ ಕಟ್ಟಿದ್ದ. ಆದರೆ ಖಡ್ಗಪ್ರಹಾರದ ನಂತರ ಅವನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಪರಿವರ್ತನೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಗುರು ಆದಿನಾಥನೇ ಅಲ್ಲಮನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಂದೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಅರಿವು ಅವನಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಗುರುಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊರಗೆ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ, ಈಗ ತನ್ನ ಎದುರಿಗಿರುವ ಅಲ್ಲಮನೇ ತನ್ನ ಸಾಧನೆಯ ಮುಂದಿನ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಬಲ್ಲ ಗುರು ಎಂಬ ಸತ್ಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅರಿವಿನೊಂದಿಗೆ ಅವನ ಅಹಂಕಾರ ಕರಗತೊಡಗುತ್ತದೆ. ತಾನು ಅರಿಯದೆ ಮಾಡಿದ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಗೊಂಡು ಅಲ್ಲಮನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಕ್ಷಮೆ ಕೋರುವ ಗೋರಕ್ಷನ ಚಿತ್ರಣವು, ಕಾವ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಸೋಲಲ್ಲ; ಅವನ ನಿಜವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಜಯದ ಆರಂಭ.
ಗೋರಕ್ಷನ ಈ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಕಾಯಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಶರಣಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಕಾಯಸಿದ್ಧಿಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ಅರಿತು ಶರಣಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಂದರೆ ಅಲ್ಲಮನ ಮುಂದೆ ಅವನ ಶಕ್ತಿ ಸೋಲುವುದಿಲ್ಲ—ಅವನ ಶಕ್ತಿಯ ಕುರಿತಾದ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ಸೋಲುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಗೋರಕ್ಷನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೇವಲ ಸೋತ ಯೋಗಿಯಾಗಿ ಉಳಿಸದೆ, ಜ್ಞಾನಮಾರ್ಗದತ್ತ ತಿರುಗಿದ ಸಾಧಕನನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಜವಾದ ಗುರುಸಂಗವು ಸಾಧಕನಲ್ಲಿರುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಆ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಮನ ಗುರುತ್ವದ ಮಹಿಮೆ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ ಪರಮಸಿದ್ಧಿಯು ಗೋರಕ್ಷನಿಗೆ ತಿಳಿದುಬರುವುದು ಯಾವ ಅದ್ಭುತದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ; ತನ್ನದೇ ಸಾಧನೆಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ಅರಿಯುವ ಅನುಭವದಿಂದ. ಇದರಿಂದ ಚಾಮರಸನ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ “ಸಿದ್ಧ” ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಅರ್ಥ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಸಿದ್ಧನೆಂದರೆ ದೇಹವನ್ನು ವಜ್ರದಂತೆ ಮಾಡುವವನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ದೇಹವಿದ್ದರೂ ದೇಹಾಭಿಮಾನವಿಲ್ಲದವನು, ಶಕ್ತಿ ಇದ್ದರೂ ಶಕ್ತಿಯ ಗರ್ವವಿಲ್ಲದವನು, ಅನುಭವವಿದ್ದರೂ ಅನುಭವದ ಸ್ವಾಮಿತ್ವವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳದವನು, ತನ್ನ ಸಾಧನೆಯನ್ನೇ ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರದ ಕಾರಣವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳದವನು. ಸಿದ್ಧತ್ವವೆಂದರೆ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಗ್ರಹವಲ್ಲ; ಸ್ವರೂಪದ ಅರಿವಿನಿಂದ “ನಾನು” ಎಂಬ ಸೀಮಿತ ಭಾವದ ಕರಗುವಿಕೆ.
ಈ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಖಡ್ಗವು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದು ಕೇವಲ ಆಯುಧವಲ್ಲ; ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಾಧನ. ಗೋರಕ್ಷನು ತನ್ನ ದೇಹದ ದೃಢತೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಅದನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರೂ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದೇ ಖಡ್ಗ ಅವನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಜ್ಞಾನದ ಪರದೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ಸಂಕೇತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಮನ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಖಡ್ಗವು ಹೊರಗೆ ವಜ್ರದೇಹವನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅದರ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶ ಗೋರಕ್ಷನೊಳಗಿನ ದೇಹಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಪ್ರಸಂಗದ ನಾಟಕೀಯತೆ ಅದರ ಬಾಹ್ಯ ಅದ್ಭುತದಲ್ಲಿಲ್ಲ; ಆ ಅದ್ಭುತದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಅಂತರಂಗದ ಜಾಗೃತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಗೋರಕ್ಷನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಲ್ಲಮನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಬಿದ್ದು, ತಾನು ಅರಿಯದೆ ಮಾಡಿದ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕೆಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ವಜ್ರದೇಹಿ ಮತ್ತು ಬಯಲದೇಹಿಯ ಮುಖಾಮುಖಿ ಶರಣಾಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಯವಸಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗೋರಕ್ಷನಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ನಿಜವಾದ “ಸಿದ್ಧಿ” ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವುದಲ್ಲ; ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಅರಿಯುವ ದಾರಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು. ಅವನು ಅಲ್ಲಮನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಗುರುಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಸಾಧನೆಯ ಶಿಖರವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ ಕಾಯಸಿದ್ಧಿಯಾಚೆ ಇನ್ನೂ ವಿಶಾಲವಾದ ಅನುಭವಲೋಕವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗೋರಕ್ಷನ ಶರಣಾಗತಿ ಸೋಲಿನ ಸಂಕೇತವಲ್ಲ; ದೇಹಕೇಂದ್ರಿತ ಸಾಧನೆಯಿಂದ ಆತ್ಮಕೇಂದ್ರಿತ ಸಾಧನೆಯತ್ತ ಅವನು ಇಡುವ ಮೊದಲ ದೃಢ ಹೆಜ್ಜೆ.
ಗೋರಕ್ಷನ ಕಾಯಸಿದ್ಧಿಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮನಗಾಣಿಸಿದ ನಂತರ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಅವನನ್ನು ಕೇವಲ ವಾದದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನ ಸಾಧನೆಯ ಅಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಅವನಿಗೇ ಅರಿವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಕರುಣಾಮಯ ಗುರುವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಗೋರಕ್ಷನ ದೇಹ ವಜ್ರದಂತೆ ಕಠಿಣವಾಗಿರಬಹುದು, ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಭೇದಿಸಲಾಗದಿರಬಹುದು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿರುವ ಯೋಗಶಕ್ತಿಯೂ ಅವನಲ್ಲಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ದೇಹದ ಅಭೇದ್ಯತೆಯೇ ಸಿದ್ಧಿಯ ಪರಮಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ದೇಹಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದೇಹ ಬಲಗೊಂಡಷ್ಟೂ ‘ನಾನು’ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬಲಗೊಂಡರೆ, ಸಾಧನೆಯು ಮುಕ್ತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗದೆ ಮತ್ತೆ ಸಂಸಾರದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಸಿದ್ಧಿ ಸಾಧನೆಯ ಒಂದು ಹಂತವಾಗಬಹುದೇ ಹೊರತು ಅದರ ಅಂತಿಮ ಫಲವಾಗಲಾರದು.
ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಗೋರಕ್ಷನಿಗೆ ತಿಳಿಸುವ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಸಂದೇಶದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಕಾಯ–ಮಾಯಾ–ಛಾಯೆ’ ಎಂಬ ಮೂರು ಪದರಗಳ ಚಿಂತನೆಯಿದೆ. ಕಾಯವನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನಿಗೆ ದೇಹಾಭಿಮಾನ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿದ್ದರೆ ಮಾಯೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಿಲ್ಲ. ಮಾಯೆಯ ಬಂಧನ ಸಡಿಲವಾದರೂ ಅದರ ಛಾಯೆಯಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಹಂಕಾರ, ಸಾಧನೆಯ ಹೆಮ್ಮೆ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ‘ನಾನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದೇನೆ’ ಎಂಬ ಕರ್ತೃತ್ವಭಾವ ಉಳಿದಿದ್ದರೆ ಅದು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧಿಯಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಕಾಯವನ್ನು ಮೀರುವುದು ದೇಹದ ನಾಶವಲ್ಲ; ದೇಹವೇ ತನ್ನ ನಿಜಸ್ವರೂಪ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಭಾವನೆಯ ನಾಶ. ಮಾಯೆಯನ್ನು ಮೀರುವುದು ಜಗತ್ತನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಲ್ಲ; ಜಗತ್ತಿನ ಅನುಭವಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿರುವ ‘ನನ್ನದು’ ಎಂಬ ಮಮಕಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಛಾಯೆಯನ್ನು ಮೀರುವುದು ಹೊರಗಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೊರೆಯುವುದಲ್ಲ; ಒಳಗೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಅಹಂಕಾರದ ಕೊನೆಯ ಗುರುತನ್ನೂ ಕರಗಿಸುವುದು. ಈ ಮೂರು ಪದರಗಳನ್ನೂ ದಾಟಿದಾಗಲೇ ಸಾಧಕನಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನೋದಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗೋರಕ್ಷನ ಯೋಗವನ್ನು ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ನಿರಾಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅದರ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿದ್ದುತ್ತಾನೆ. ಗೋರಕ್ಷನು ಮಾಡಿದ ಯೋಗವು ಅವನನ್ನು ದೇಹದ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದವರೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದೆ. ಆದರೆ ಅದು ‘ನಿಜಯೋಗ’ವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಯೋಗಿಯು ತನ್ನೊಳಗಿನ ‘ತನ್ನನ್ನೇ’ ಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹೊರಗಿನ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮರೆತಿರುವ ಯೋಗವು ‘ಯೋಗವಿಯೋಗ’ವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವುದು, ದೇಹವನ್ನು ಕಠಿಣಗೊಳಿಸುವುದು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದು, ವಿವಿಧ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಾಧನೆಯ ಸಾಧನಗಳಾಗಬಹುದು; ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ತನ್ನ ಸಾಧನೆಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರೆ ಸಾಧಕನು ಮತ್ತೆ ತನ್ನದೇ ಸಾಧನೆಯ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸಹಜಸಮಾಧಿ ಎಂದರೆ ದೇಹವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ ಪಡೆಯುವ ವಿಚಿತ್ರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲ; ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು, ಇಂದ್ರಿಯ, ಕರ್ತೃತ್ವ ಮತ್ತು ಭೋಕ್ತೃತ್ವಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ತನ್ನ ನಿಜಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವ ಸ್ಥಿತಿ.
ಇಲ್ಲಿಯೇ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ ಲಿಂಗಾದ್ವೈತದರ್ಶನ ಗೋರಕ್ಷನ ಮುಂದೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ‘ಗುಹೇಶ್ವರ’ ಎಂಬುದು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ದೇವತೆಯ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಂತಃಸ್ಥನಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಪರಮಚೈತನ್ಯದ ಸಂಕೇತ. ‘ನಾನು’ ಮತ್ತು ‘ಅವನು’ ಎಂಬ ಎರಡು ಭೇದಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವವರೆಗೆ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ‘ನಾನೇ ಬೇರೆ, ಗುಹೇಶ್ವರನೇ ಬೇರೆ’ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೇ ದ್ವೈತದ ಮೂಲ. ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ತನ್ನ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿರುವ ಪರಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತು, ‘ಸೋಹಂ’ ಎಂಬ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ಜೀವ ಮತ್ತು ಶಿವರ ನಡುವೆ ಕೃತಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅಂತರವನ್ನು ಕರಗಿಸಿದಾಗ ಲಿಂಗಾದ್ವೈತ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ‘ನಾನು ಶಿವನೇ’ ಎಂಬ ಮಾತು ಅಹಂಕಾರದ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ‘ನಾನು’ ಕರಗಿ, ಅದರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪರಮಚೈತನ್ಯದ ಅನುಭವ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುವ ಸ್ಥಿತಿ.
ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ತನ್ನ ಬಾಹ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ತನ್ನ ಅಂತರಂಗದ ಲಿಂಗಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ ಗೋರಕ್ಷನಿಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿರುವ ಲಿಂಗವೂ ಕೇವಲ ಒಂದು ಬಾಹ್ಯ ಗುರುತು ಅಲ್ಲ; ಜೀವ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಸಾಧನ. ಲಿಂಗವನ್ನು ಹೊರಗೆ ಪೂಜಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅದರ ತತ್ತ್ವ ಅರಿವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಲಿಂಗನಿಷ್ಠೆಯ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತನ ಅಂತರಂಗ ಶುದ್ಧವಾದಾಗ, ಲಿಂಗವು ಹೊರಗಿನ ಆರಾಧ್ಯವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಒಳಗಿನ ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ ಆರಾಧಕ ಮತ್ತು ಆರಾಧ್ಯ, ಜೀವ ಮತ್ತು ಶಿವ, ಅಂಗ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಎಂಬ ಭೇದಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ಕರಗುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಲಿಂಗಾದ್ವೈತದ ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಥ.
ಗೋರಕ್ಷನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ—‘ಗುಹೇಶ್ವರನೆಂಬ ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರಿಯುವುದು? ಅದನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?’ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ ಉತ್ತರವು ಬಾಹ್ಯ ಆಚರಣೆಯ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದಿಲ್ಲ; ಆತ್ಮಾನುಭವದ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಅದೇ ಪರಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತು, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಏಕತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಆಶ್ರಯ. ಇಲ್ಲಿ ಗುಹೇಶ್ವರನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೂಪಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದ ದೇವನಲ್ಲ; ಸಕಲ ಜೀವಚೈತನ್ಯದ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಪರಮಸತ್ಯ. ಆ ಸತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗುವುದು ಎಂದರೆ ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರದ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕೆಡವುವುದು. ಈ ಜ್ಞಾನವು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಿದ್ಧಾಂತವಲ್ಲ; ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿ ಆಚರಿಸಬೇಕಾದ ಸತ್ಯ.
ಆದರೆ ಗೋರಕ್ಷನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳು ಮೊದಲು ಕೇವಲ ಜ್ಞಾನವಚನಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವನ ಅನುಭವದ ಕೇಂದ್ರವೇ ಕಾಯಸಿದ್ಧಿ. ತನ್ನ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗೆ ದೊರೆತಿರುವ ವಿಜಯವೇ ಅವನ ಸಾಧನೆಯ ಅಳತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಈ ಅಳತೆಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ‘ನಿನ್ನ ದೇಹ ಎಷ್ಟು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದೆ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ‘ನಿನ್ನೊಳಗಿನ ಅಹಂಕಾರ ಎಷ್ಟು ಕರಗಿದೆ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಅವನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಯೇ ಗೋರಕ್ಷನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಯಾತ್ರೆಯ ನಿಜವಾದ ತಿರುವು.
ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಗೋರಕ್ಷನ ಮುಂದೆ ತನ್ನ ಲಿಂಗಸ್ವರೂಪದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವಾಗ, ಅದು ಮತ್ತೊಂದು ದೈಹಿಕ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗೋರಕ್ಷನು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಯೋಗಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಲ್ಲಮನ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಆಯುಧ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರೂ, ಆ ದೇಹಕ್ಕೆ ಗಾಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆಯುಧಕ್ಕೆ ಹಿಡಿತ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ; ಗುರುತು ಮೂಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಬಯಲಿನೊಳಗೆ ಲೀನವಾದಂತೆ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅನುಭವ ಗೋರಕ್ಷನಿಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾದ ಜ್ಞಾನಕ್ಷಣವಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ವಜ್ರದೇಹದ ಅಭೇದ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಿಯ ಶಿಖರವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ ಅವನು, ಅಲ್ಲಮನ ‘ಬಯಲದೇಹ’ದ ಮುಂದೆ ತನ್ನ ಕಾಯಸಿದ್ಧಿಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ದೇಹವು ಕಠಿಣವಾಗಿರುವುದು ಒಂದು ಗುಣ; ಆದರೆ ಅಲ್ಲಮನ ಸ್ವರೂಪವು ದೇಹದ ಕಠಿಣತೆಯನ್ನೇ ಮೀರಿ ನಿಂತಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಆಯಾಮ. ಒಂದು ದೇಹವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ; ಇನ್ನೊಂದು ದೇಹಾಭಿಮಾನವನ್ನೇ ಮೀರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿಯೇ ‘ವಜ್ರದೇಹಿ–ಬಯಲದೇಹಿ’ ಎಂಬ ಪ್ರತೀಕದ ಆಳವಾದ ತಾತ್ತ್ವಿಕತೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ವಜ್ರದಂತೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ದೇಹವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಯೋಗಿಯ ಸಂಕೇತವಾದರೆ, ಬಯಲದೇಹವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಿತಿಗಳನ್ನೇ ಮೀರಿ ನಿಂತ ಚೈತನ್ಯದ ಸಂಕೇತ. ಗೋರಕ್ಷನು ದೇಹವನ್ನು ಅಜೇಯಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾವನೆಯನ್ನೇ ಮೀರಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇವರಿಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಲ್ಲ, ಸಾಧನೆಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ. ಒಬ್ಬನು ‘ದೇಹವನ್ನು ಗೆದ್ದವನು’; ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ‘ದೇಹವೆಂಬ ಭಾವವನ್ನೇ ದಾಟಿದವನು’.
ಈ ಅರಿವು ಗೋರಕ್ಷನ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರವಾದ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಮನ ಮುಂದೆ ತನ್ನ ಕಾಯಸಿದ್ಧಿಯ ಹೆಮ್ಮೆಯು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಸಾಧನೆಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ಅರಿತ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ವಿನಯ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಎದುರಾಳಿಯಾಗಿ ಕಂಡಿದ್ದ ಅಲ್ಲಮನು ಈಗ ಅವನಿಗೆ ಗುರುಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನೊಳಗೆ ಆದಿನಾಥನ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊರಗೆ ಒಬ್ಬ ಯೋಗಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಒಳಗೆ ತನ್ನನ್ನು ಜ್ಞಾನಪಥಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಪರಮಗುರುವೇ ಅವನು ಎಂಬ ಅನುಭವ ಗೋರಕ್ಷನಿಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯೇ ಅವನ ಸೋಲು ಅಲ್ಲ; ಅವನ ನಿಜವಾದ ಜಯ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ತನ್ನನ್ನೇ ಸಿದ್ಧನೆಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಗೋರಕ್ಷನು, ತನ್ನ ಅಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಅವನು ಅಲ್ಲಮನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಬೀಳುವುದು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಶರಣಾಗತಿ ಅಲ್ಲ; ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯಹಾಡಿದ ಕ್ಷಣ. ತನ್ನ ಸಾಧನೆಯಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ಗುರುಕೃಪೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂಬ ಸತ್ಯ ಅವನಿಗೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ‘ನನ್ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೇನು ಉಳಿದಿದೆ? ದೇಹದಾಚೆಗೆ, ಕಾಯಸಿದ್ಧಿಯಾಚೆಗೆ, ಕರಣಸಿದ್ಧಿಯಾಚೆಗೆ, ನಿಜವಾದ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಲಿ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅವನೊಳಗೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅವನನ್ನು ‘ನಿರ್ದೇಹತ್ವ’ದ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದೇಹತ್ವ ಎಂದರೆ ದೇಹವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದಲ್ಲ; ದೇಹವನ್ನೇ ತನ್ನ ಪರಮಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಭಾವಿಸುವ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗುವುದು. ದೇಹವಿದ್ದರೂ ದೇಹಾಭಿಮಾನವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಕ್ರಿಯೆಯಿದ್ದರೂ ಕರ್ತೃತ್ವವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಅನುಭವವಿದ್ದರೂ ಭೋಕ್ತೃತ್ವದ ಬಂಧನವಿಲ್ಲದಿರುವುದು—ಇದೇ ಅದರ ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಥ.
ಬಿದ್ದು ಹೋಯಿತು ಮನದ ಮಾಯಾ
ಬದ್ಧಭವಿತನ ನಿಮಿಷಮಾತ್ರಕೆ
ಹೊದ್ದಿ ಹೊರೆಯೇರಿದುದು ಸಮ್ಯಗ್ ಜ್ಞಾನ ಸಾರಾಯ
ಶುದ್ಧ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ಥೂಲ ಕಾಯವ
ಮೆದ್ದು ಕಾರಣ ಕಾಯದಲಿ ತಾ
ನಿದ್ದ ನಿಜದ ವಿಳಾಸದಲಿ ಗೋರಕ್ಷ ಜಗವರಿಯೆ
ಈ ಗುರೂಪದೇಶದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಗೋರಕ್ಷನ ಹಿಂದಿನ ಸಾಧನೆ ಹೊಸ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅವನ ಯೋಗ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಲಿಂಗಭಕ್ತಿಯ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಪುನರ್ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಸಾಧನೆಯ ಗುರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವನು, ಈಗ ಅದನ್ನೇ ಶಿವಾನುಭವದ ಸಾಧನವನ್ನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಕಾಯಸಿದ್ಧಿಯ ಮಬ್ಬಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಲಿಂಗನಿಷ್ಠೆಯ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಅವನ ಚಿತ್ತ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಗುರುವಿನ ಕರುಣಾಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಶಿವಲಿಂಗಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆರೆತು, ‘ವಿಮಲಾಕಾಶಕಾಯ’ವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾನೆ. ದೇಹದ ಸ್ಥೂಲ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾಯೆಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಕಾರಣದ ಆವರಣವನ್ನು ಕರಗಿಸಿ, ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುವ ಈ ಪಯಣವೇ ಗೋರಕ್ಷನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಿಪಾಕ.
ಬಸವ ಮೀಡಿಯಾ ವಾಟ್ಸ್ ಆಪ್ ಗುಂಪು ಸೇರಲು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
https://chat.whatsapp.com/JtGWW38lyFrDf4kKL0aXGH
