ಪ್ರಭುಲಿಂಗಲೀಲೆ : ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಚಿಂತನೆ 12
ಬರುತ ಕಂಡನು ಪರಮಪಾವನ
ಕರದ ಪಾಪಕ್ಷಯದ ಭವಭೀ
ಕರವನಳಿದ ಮಹಾಪ್ರಸಾದಕುಂಡ ತೀರದಲಿ
ಇರುಳು ಹಗಲೆಡೆವಿಡದೆ ಸೇವಿಪ
ಮರುಳ ಶಂಕರದೇವರನು ನಿಜ
ಕರುಣದಲಿ ಬಸವಣ್ಣನರಮನೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರಭುರಾಯ
ಚಾಮರಸನ ಪ್ರಭುಲಿಂಗಲೀಲೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮರುಳಶಂಕರದೇವರ ಈ ಪ್ರಸಂಗವು ಶರಣ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿನ ಗುಪ್ತಭಕ್ತಿ, ಗುರುತತ್ತ್ವ, ಶಿವಾನುಭವ ಮತ್ತು ಅಂತರಂಗದ ಪರಿಪಕ್ವತೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಸಂಗವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುದೇವರು ನಿಷ್ಕಲಲಿಂಗಸ್ವರೂಪಿಗಳು. ಅವರ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲ; ಅರಿಯಲಾಗದ ತತ್ತ್ವವಿಲ್ಲ, ತಿಳಿಯಲಾಗದ ಅರಿವಿಲ್ಲ. ಸೂಕ್ಷ್ಮಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮರೂ, ಸ್ಥೂಲಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅತಿಸ್ಥೂಲರೂ ಆಗಿ ಲೋಕಕಲ್ಯಾಣದ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಶರಣರ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಮಹಾಗುರು ಅವರು. ಆದರೆ ಅವರ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವರು ಯಾವಾಗ, ಯಾರ ಮುಂದೆ, ಯಾವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಲೀಲೆಯ ರಹಸ್ಯ. ಅವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ರೂಪದಿಂದ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಅವರ ದರ್ಶನದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷು ತೆರೆದಿರಬೇಕು. ಹೀಗಾಗಿ ಶರಣರ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ ಸಂಚಾರವು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವ ಘಟನೆ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಜೀವಿಯ ಅಂತರಂಗವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ಅವನಲ್ಲಿರುವ ಅಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಶಿವಾನುಭವದ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ದಿವ್ಯಜ್ಞಾನಯಾತ್ರೆಯಾಗಿದೆ.
ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುದೇವರು ಬಸವಣ್ಣನವರ ಮಹಾಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಶಿವಭಕ್ತಿಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಪ್ರಸಂಗ ಇಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬಸವಣ್ಣನವರ ಮಹಾಮನೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಾದಕುಂಡದ ಸಮೀಪ ಮರುಳಶಂಕರದೇವರು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಬಾಹ್ಯ ರೂಪ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಕ್ತನಂತಿದ್ದರೂ, ಅವರೊಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಶರಣರಿಗೆ ಅದು ಆಶ್ಚರ್ಯದ ಸಂಗತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿಗೆ ಅದು ಆಶ್ಚರ್ಯವಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಬಾಹ್ಯ ವೇಷದ ಮರೆಯೊಳಗೆ ಅಡಗಿರುವ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಅವರಲ್ಲಿದೆ. ಮರುಳಶಂಕರದೇವರು ಸಾಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ತಕ್ಷಣವೇ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಘಟನೆಯ ಮೂಲಕ ಚಾಮರಸನು ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ: ನಿಜವಾದ ಸಾಧಕನ ಮಹಿಮೆ ಅವನ ಬಾಹ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನ ಅಂತರಂಗದ ಅನುಭವದಲ್ಲಿದೆ.
ಮರುಳಶಂಕರದೇವರು ತಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊರಜಗತ್ತಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮರುಳನಂತೆ, ಸರಳವಾದ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಈ ಪ್ರಸಂಗದ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಆತ್ಮಾನುಭವವಿದ್ದರೂ ಅದರ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಆಸೆ ಇಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದವನು ತನ್ನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾ ನಡೆಯಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಶರಣತತ್ತ್ವ ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಜವಾದ ಅನುಭವವು ಮಾತಿನ ಆಡಂಬರದಿಂದಲ್ಲ, ಬದುಕಿನ ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಅಂತರಂಗದ ಸ್ಥೈರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಮರುಳಶಂಕರದೇವರ ಗುಪ್ತಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶಿಲೆಯೊಳಗೆ ಹೊನ್ನಿರುವಂತೆ, ಎಳ್ಳಿನೊಳಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಅಡಗಿರುವಂತೆ, ನೆಲದೊಳಗೆ ನಿಧಿ ಹುದುಗಿರುವಂತೆ, ಮರುಳನ ವೇಷದೊಳಗೆ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಮಹಾತ್ಮನು ಅಡಗಿದ್ದಾನೆ. ಈ ರೂಪಕಗಳ ಮೂಲಕ ಕವಿ ಬಾಹ್ಯ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಸತ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಮರುಳಶಂಕರದೇವರ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಅವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಬಸವಣ್ಣನವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಶರಣರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅವರ ಮುಂದೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಸವಣ್ಣನವರಂತಹ ಮಹಾನ್ ಭಕ್ತರೂ ಸಹ ಹೊರಗಿನ ರೂಪವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಬಾರದು ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಇಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿದೆ. ಶರಣಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅವನ ಜನ್ಮ, ರೂಪ, ವೇಷ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನ ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯ ಆಚರಣೆ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನ ಅಂತರಂಗದ ಅನುಭವ, ಲಿಂಗಾನುಸಂಧಾನ, ಸಮತ್ವ, ವಿನಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವೇ ಅವನ ನಿಜವಾದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಮರುಳಶಂಕರದೇವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ವೇಷದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪರಮಪ್ರಸಾದಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಅಂಗಳ[ದ] ಬಾಗಿಲ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂದಿದ್ದ
ಲಿಂಗವನರಿದುದಿಲ್ಲವೆ ಬಸವಣ್ಣಾ?
ಸುಸಂಗಿ ನಿರಂಗಿ ನಿಷ್ಕಲ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಮರುಳಶಂಕರಲಿಂಗ!
ಪ್ರಸಾದದ ಕುಳಿಯಲ್ಲಿ
ನಿಜನಿವಾಸದ ಅಂಗವ ನೋಡು,
ಗುಹೇಶ್ವರಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಸಂಗನ ಬಸವಣ್ಣಾ.
ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಮಾಣಿಕ್ಯವು, ಹೂಳಿದ್ದ ನಿಧಾನವು,
ಆರಿಗೂ ಕಾಣಬಾರದು ನೋಡಾ!
ಮರಣ ಉಳ್ಳವರಿಗೆ ಮರುಜವಣಿ ಸಿಕ್ಕುವುದೆ?
ಪಾಪಿಯ ಕಣ್ಣಿಂಗೆ ಪರುಷ
ಕಲ್ಲಾಗಿಪ್ಪಂತೆ ಅಡಗಿ ಇಪ್ಪರಯ್ಯಾ ಶಿವಶರಣರು.
ನಮ್ಮ ಗುಹೇಶ್ವರನ ಶರಣ ಮರುಳಶಂಕರದೇವರ
ನಿಲವ ನೋಡಾ ಸಂಗನಬಸವಣ್ಣಾ.
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ ವಚನಗಳು ಮರುಳಶಂಕರದೇವರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸಾದದ ಕುಳಿಯಲ್ಲಿ ನಿಜನಿವಾಸದ ಅಂಗವನ್ನು ಕಾಣುವಂತೆ, ಗುಹೇಶ್ವರಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಸಂಗನಬಸವಣ್ಣನನ್ನು ಕಾಣುವಂತೆ, ಮರುಳಶಂಕರದೇವರಲ್ಲಿಯೂ ಅಡಗಿರುವ ಪರಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ಕಾಣಬೇಕೆಂಬ ಸೂಚನೆ ಈ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ಮಾಣಿಕ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಲ್ಲೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಯಾರೂ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೂ ಅದರ ಮೌಲ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ ಜ್ಞಾನಿಯೊಬ್ಬನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವೇಷದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವನ ಆತ್ಮಮಹಿಮೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುವ ಕಣ್ಣು ಬೇಕು; ಮಾಣಿಕ್ಯದ ಹೊಳಪನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅದರ ಮೌಲ್ಯ ತಿಳಿದವನ ದೃಷ್ಟಿ ಬೇಕಾದಂತೆ, ಜ್ಞಾನಿಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಅರಿಯಲು ಜ್ಞಾನಪರಿಪಕ್ವತೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಕವಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾದ ಒಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಮರಣದ ಭಯದಲ್ಲಿರುವವನಿಗೆ ಮರುಜನ್ಮದ ಮಹತ್ವ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಪಾಪದ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿರುವವನಿಗೆ ಜ್ಞಾನಿಯ ಬೆಳಕು ಗೋಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕಲ್ಲಿನೊಳಗೆ ಅಡಗಿರುವ ವಜ್ರವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಣ್ಣು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಂತೆ, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಶರಣನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನಸ್ಸು ಅರಿಯಲಾರದು. ಮರುಳಶಂಕರದೇವರ ಬಾಹ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅಜ್ಞಾನ. ಅವರೊಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಶಿವತತ್ತ್ವವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಅಂತರಂಗದ ದೃಷ್ಟಿ ಅಗತ್ಯ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಸಂಗವು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಶರಣನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವುದಲ್ಲ; ನಿಜವಾದ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನೂ ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಮರುಳಶಂಕರದೇವರ ಗುಪ್ತಭಕ್ತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ನಿರಹಂಕಾರ. ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದವನು ತನ್ನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಮುಂದೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಅವನು ತನ್ನ ಅನುಭವವನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೇ ಪೋಷಿಸಿಕೊಂಡು, ಲೋಕದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಶಿವಾನುಭವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಇದೇ ಗುಪ್ತಭಕ್ತಿಯ ರಹಸ್ಯ. ಭಕ್ತಿ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗದೆ ಅಂತರಂಗದ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗುವಾಗ ಅದು ನಿಜವಾದ ಶಿವಭಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮರುಳಶಂಕರದೇವರು ಈ ಗುಣದ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಳಶಂಕರದೇವರಂತಹ ಸಾಧಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಲ್ಲ; ಶರಣಸಂಪ್ರದಾಯದ ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಶರಣರಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಅಂತರಂಗದ ಶಿವಾನುಭವಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ. ಯಾರು ಯಾವ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಯಾವ ವೇಷದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅವರೊಳಗೆ ಲಿಂಗಾನುಭವದ ಜ್ಯೋತಿ ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅವರು ಶಿವಸ್ವರೂಪಿಗಳೇ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಮರುಳಶಂಕರದೇವರನ್ನು ಕಂಡು ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವುದು ಮರುಳನ ವೇಷ; ಜ್ಞಾನಿಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವುದು ಶಿವಾನುಭವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಮಹಾತ್ಮ.
ಇದರಿಂದ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಮಹಾಮನೆಯ ಪ್ರಸಾದಕುಂಡದ ಸನ್ನಿವೇಶವೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಾದವು ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆಹಾರ ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯ ವಸ್ತುವಲ್ಲ; ಅದು ಅನುಗ್ರಹ, ಸಮರ್ಪಣೆ ಮತ್ತು ಶಿವಸಂಬಂಧದ ಸಂಕೇತ. ಅಂತಹ ಪ್ರಸಾದಕುಂಡದ ಸಮೀಪ ಮರುಳಶಂಕರದೇವರ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷತೆ ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಿಪಕ್ವತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಂತಿದೆ. ಅವರು ಲೋಕದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮರೆವಾಗಿದ್ದರೂ ಶಿವಾನುಭವದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೊಳಗಿನ ಅನುಭವವೇ ಅವರ ನಿಜವಾದ ಪರಿಚಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಪ್ರಸಾದದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅರಿಯುವಂತೆ, ಬಾಹ್ಯ ವಸ್ತುವಿನೊಳಗಿನ ಆಂತರಿಕ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿಯುವಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ ಗುರುಸ್ವರೂಪವೂ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಕೇವಲ ಬೋಧನೆ ಮಾಡುವ ಗುರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಸಾಧಕರ ಅಂತರಂಗವನ್ನು ಓದಿ, ಅವರೊಳಗಿನ ಶಿವತತ್ತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮಹಾಗುರು. ಮರುಳಶಂಕರದೇವರ ಗುಪ್ತ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಇತರ ಶರಣರಿಗೂ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆಯ ಪಾಠವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ನಾವು ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಅವರ ರೂಪದಿಂದ, ವೇಷದಿಂದ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತೇವೆಯೇ? ಅಥವಾ ಅವರ ಅಂತರಂಗದ ಗುಣ, ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇವೆಯೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಈ ಪ್ರಸಂಗವು ಓದುಗರ ಮುಂದಿಡುತ್ತದೆ.
ನಿರಂಜನ ಜಂಗಮ ಅಲ್ಲಮನ ಆಗಮನದ ಸುಳುಹನ್ನು ಮೊದಲೇ ವಾಸನೆ ಹಿಡಿದು ಅವನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬಸವಾದಿ ಶರಣರು ಮರುಳ ಶಂಕರನ ನಾಮದಲ್ಲಿ ಶಂಕರನೆ ಭುವಿಗಿಳಿದು ಅವರ ಬಳಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರೂ ಗುರುತಿಸಲಾರದೆ ಆಡಂಬರದ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತಾಮಸವನ್ನು ಮೆರೆದು, ಸಾತ್ವಿಕ ಸೀಮೆಯನ್ನು ಅರಿಯದೆ ಹೋದರಲ್ಲಾ ಎಂಬ ಖೇದ ಪ್ರಭುದೇವನಿಗೆ.
ಭಕ್ತರಾದವರು, ಉಳಿದ ಭಕ್ತರು ಯಾವ ಯಾವ ವೇಷದಲ್ಲಿರುವರು. ಮರುಳರಾಗಿಹರೋ ಅಥವಾ ಮೆರೆವ ಭಕ್ತರ ಮನವ ನೋಡಲು ನಿಜಸ್ವರೂಪ ಮರೆಸಿ ಇರುವರೋ ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ, ವಿಧಿ ವಿಧಾನ ರಹಿತವಾದ ಉದ್ದೇಶ ಭಕ್ತಿ ಮಾಡಿದರೆ ಹಾವಸೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಿಯಿಟ್ಟು ನಡೆವನಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಭು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
ಶರಣರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಮರುಳಶಂಕರದೇವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪ್ರಭು ತುಂಬ ರಸವತ್ತಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಶಂಕರನು ತೋರಲು ಮರುಳನಂತಿದ್ದರೂ ಅರಿವಿನ ತಿರುಳಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಲಿಂಗಾಗಮದ ಹೊಳಹಿನ ಹುರುಳಾಗಿದ್ದಾನೆ. ನಿರ್ಮಲ ಧರ್ಮಮರ್ಮದ ಚಾರು ಚಾರಿತ್ರವುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ನಿರುತ ಶಾಂತಿಯ ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿತ ಪರಮ ಪಾವನ ಮೂರ್ತಿಯಾದ ಈತನ ಪರಿ ಅನುಪಮವಾಗಿದೆ.
ತನ್ನ ಉದರ ನಿಮಿತ್ತ ಯಾವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಎಸಗಿದರೂ ಅದರಿಂದ ಜೀವಜಾಲಕ್ಕೆ ನೋವು ತಪ್ಪದು ಎನ್ನುವ ಧರ್ಮಸೂಕ್ಷ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದು ಲಿಂಗಭಕ್ತರು ಸೇವಿಸಿದ ಶೇಷ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಆದರಿಸಿ, ಸರ್ವವೂ ಈಶಪ್ರಸಾದ ಎಂದು ಬಗೆದು ಲಿಂಗಪ್ರಸಾದ ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ ಶಿವಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಹಾತ್ಮನೀತ. ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಅಂಗಳದ ಪ್ರಸಾದ ಕುಂಡದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಳನಂತೆ ಇದ್ದ ಮರುಳಶಂಕರನನ್ನು ಕಾಣದೆ, ಕಂಡರೂ ಅವನ ನಿಲವನ್ನು ಅರಿಯದೆ ಹೋದ ಬಸವಣ್ಣನಿಗೆ, ಇಂದು ಪ್ರಭುದೇವನ ಪ್ರಭಾವದ ಫಲವಾಗಿ ‘ಸೂರ್ಯನುದಯಿಸಿದ ಮೇಲೆ ರತ್ನ ಪ್ರಭೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವಂತೆ’ ಮರುಳವೇಷದ ಮರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಸಮ ಶಂಕರ ಶಿವಯೋಗಿಯ ದಿವ್ಯ ಮಹಿಮೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ನಿರಂಜನ ಜಂಗಮ ಅಲ್ಲಮ ಗುರುವಿನ ಆಗಮನದಿಂದ ತನ್ನ ಜೀವನವು ಪಾವನವಾಯಿತೆಂದು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾನೆ ಬಸವಣ್ಣ.
ಸಂಗನಬಸವಣ್ಣನ ಭಕ್ತಿಯ ಎತ್ತರ ಬಿತ್ತರಗಳನ್ನು ಅರಿತ ಪ್ರಭುದೇವ ‘ಬಸವಣ್ಣ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿವೃಕ್ಷವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಲು ಬಂದ ಅಗಣಿತ ಮಹಾತ್ಮರೊಳಗೆ ಈ ಮರುಳಶಂಕರದೇವರಿಗೆ ಎಣೆಯಾದವರನ್ನು ನಾನರಿಯೆ! ಇಂತಹ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಮಹಾತ್ಮರು ನಿನ್ನ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ನೀನು ಕೃತಾರ್ಥನು ಎಂದು ಮನವಾರೆ ಹೊಗಳುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಬಸವಣ್ಣ ವಿನಯದಿಂದ-
‘ಪ್ರಭುದೇವಾ ನೀನೊಲಿದರೆ ಕೃತಾರ್ಥನು. ನೀನು ಆಡಿಸುವ ಸೂತ್ರಾವಳಿಯ ಬೊಂಬೆಗಳಾದ ನಮಗೆ ಆ ಸ್ವತಂತ್ರಗುಣವುಂಟೆ? ಅದೆಲ್ಲವೂ ನಿಮ್ಮ ಮಹಿಮೆ! ನಿಮ್ಮ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನೀವು ಅರಿಯಬಲ್ಲರಲ್ಲದೆ ನಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವೆ?’ ಎಂದು ಬಸವಣ್ಣ ನುಡಿಯುತ್ತಾನೆ.
ಬಸವಣ್ಣನ ಈ ನುಡಿಯಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತನಾದ ಪ್ರಭು ‘ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ಸದ್ಭಕ್ತ ಬಸವಣ್ಣನ ಮಹಾಮನೆಯ ಅಂಗಳ ವಾರಣಾಸಿ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಪಾವನವಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತ ಸಂದೋಹವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಸದ್ಗತಿ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವೇ?’ ಎಂದು ತನ್ನ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ.
ರಸತುಂಬಿದ ಪರಿಪಕ್ವವಾದ ಫಲವು ತೊಟ್ಟು ಕಳಚಿ ಬೀಳುವಂತೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಅತಿಗಳೆದು, ಅಳುಪಿನ ದಂದುಗವ ದಿಕ್ಕರಿಸಿ, ಭವಬಂಧನ ಬೇರಿಗೆ ಕಿಚ್ಚನಿಕ್ಕಿ, ಪೂರ್ಣದಲ್ಲಿ ನಿಂದ ಮರುಳುಶಂಕರ ದೇವನಿಗೆ ಪ್ರಭು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಯುಗಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಬಂದು ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರೂ ಸಾಧಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ನಿತ್ಯ ನಿರ್ಮಲ ನಿರಾಕುಳ ಸಿದ್ಧ ಶಿವತತ್ತ್ವಾನುಭಾವನೆಯ ಫಲವನ್ನು ಕಾರುಣ್ಯಸಿಂಧು ಜಂಗಮಲಿಂಗ ಪ್ರಭು ಒಂದೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಮಾತ್ರದಿಂದ ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ ಮಹಿಮೆ ಅನಂತವಾಗಿದ್ದಂತೆ ಅಪಾರವೂ ಆಗಿದೆ.ಶರಣ ಪರಂಪರೆಯ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ವಚನಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು; ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಕಾಯಕದಿಂದ; ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ದಾಸೋಹದಿಂದ; ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಮೌನಸಾಧನೆಯಿಂದ. ಆದರೆ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೀರಿ, ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನೇ ಒಂದು ನಿಗೂಢ ಶಿವಾನುಭವದ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮಹಾತ್ಮರೂ ಇದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಮರುಳಶಂಕರದೇವರ ಸ್ಥಾನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುದು. ಅವರ ಜೀವನವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾನವಜೀವನದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಂತ ಪರಮಪ್ರಸಾದದ ಅನುಭವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಸವ ಮೀಡಿಯಾ ವಾಟ್ಸ್ ಆಪ್ ಗುಂಪು ಸೇರಲು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
https://chat.whatsapp.com/JtGWW38lyFrDf4kKL0aXGH
